Blog
Steeds meer mensen kijken verder dan alleen de smaak van hun koffie. Ze willen weten waar het vandaan komt, hoe het wordt geproduceerd en welke invloed de teelt heeft op de omgeving. Daardoor groeit de interesse in biologische koffie.
Maar wat betekent biologische koffie precies? Wat gebeurt er op een biologische plantage en waarin verschilt de biologische teelt van conventionele koffieteelt?
Biologische koffie wordt geproduceerd volgens strenge richtlijnen voor biologische landbouw. Hierbij wordt rekening gehouden met de natuur, de bodem en het ecosysteem rondom de koffieplant.
Bij biologische teelt worden geen synthetische bestrijdingsmiddelen en kunstmest gebruikt. In plaats daarvan wordt zoveel mogelijk gewerkt met natuurlijke processen en biologische oplossingen om de bodem gezond te houden, de koffieplanten te voeden en plagen te beheersen.
De productie van biologische koffie begint al lang voordat de eerste boon wordt geoogst.
Het proces begint in de kwekerij, waar een koffiezaad wordt geplant. Na ongeveer twee maanden ontkiemt het zaad. Het jonge plantje krijgt vervolgens nog ongeveer twee maanden de tijd om verder te groeien en sterker te worden. Wanneer de plant drie tot vier maanden oud is, kan deze worden uitgeplant op de plantage.
Hoewel de eerste koffiebessen al relatief snel aan een plant kunnen verschijnen, duurt het enkele jaren voordat de plant een stabiele oogst van hoge kwaliteit kan opleveren.
In die eerste jaren is een goede bodem daarom extra belangrijk. De koffieplant moet voldoende voedingsstoffen krijgen en tegelijkertijd beschermd worden tegen extreme weersomstandigheden en plagen.
Een van de meest opvallende kenmerken van biologische koffieplantages is de natuurlijke laag van bladeren die op de bodem blijft liggen.
Waar een plantage er op het eerste gezicht misschien minder ‘netjes’ uitziet, heeft deze bladlaag juist een belangrijke functie. De bladeren beschermen de bodem tegen uitdroging, helpen vocht vast te houden en vormen een leefomgeving voor allerlei nuttige micro-organismen.
Zo ontstaat onder de koffieplanten een klein ecosysteem.
Een belangrijke rol is daarbij weggelegd voor actinomyceten. Dit zijn micro-organismen die organisch materiaal afbreken en helpen om voedingsstoffen beschikbaar te maken voor de koffieplant. De gevallen bladeren worden zo onderdeel van een natuurlijke kringloop: wat van de plant afkomstig is, kan uiteindelijk weer bijdragen aan de groei van een nieuwe plant.
De bladlaag zorgt bovendien voor een gunstig microklimaat waarin jonge koffieplanten, lokaal ook wel chapolas genoemd, beschermd kunnen groeien
Dit is een belangrijk verschil met bepaalde vormen van conventionele koffieteelt. Wanneer chemische bestrijdingsmiddelen worden gebruikt, kan ervoor worden gekozen om bladeren en begroeiing rondom de koffieplanten te verwijderen.
Een schone bodem lijkt misschien overzichtelijk, maar daarmee kan ook een deel van het natuurlijke bodemleven verdwijnen. Wanneer het bodemecosysteem wordt verstoord, kunnen boeren afhankelijker worden van externe voedingsstoffen.
Naast de natuurlijke voedingsstoffen uit de bodem wordt op sommige biologische koffieplantages gewerkt met biologische oplossingen op basis van micro-organismen.
Bij een van de coöperaties waarmee wij samenwerken gebeurt dit in een speciale biofabriek. Daar worden nuttige micro-organismen uit de natuurlijke omgeving verzameld en vermeerderd.
In het veld worden hiervoor speciale vallen geplaatst. Met verschillende voedingsstoffen kunnen bepaalde groepen micro-organismen worden aangetrokken. Denk bijvoorbeeld aan organismen die helpen bij het beschikbaar maken van fosfor, stikstof of kalium voor de plant.
Na ongeveer vijftien dagen worden de vallen teruggebracht naar de biofabriek. Daar worden de verzamelde micro-organismen verder ontwikkeld in grote tanks. Ze krijgen organisch materiaal als voeding en worden onder gecontroleerde omstandigheden opgekweekt.
Na ongeveer 45 dagen zijn de mengsels klaar om te worden afgestemd op de behoeften van de bodem en vervolgens onder koffieproducenten te worden verdeeld.
Biologische koffieteelt betekent dus niet simpelweg dat er geen chemische bestrijdingsmiddelen worden gebruikt. Het vraagt om een andere manier van kijken naar de koffieplantage.
De bodem, planten, micro-organismen, insecten en natuurlijke begroeiing maken allemaal onderdeel uit van hetzelfde systeem. Koffietelers moeten voortdurend kijken naar de conditie van hun bodem, de gezondheid van de planten en de aanwezigheid van plagen.
Dat vraagt om kennis, ervaring en veel aandacht voor de omstandigheden op de plantage.
Niet iedere koffie mag zomaar biologisch worden genoemd. Om een product als biologisch te mogen verkopen, moet het voldoen aan Europese regelgeving en worden gecontroleerd door een onafhankelijke organisatie.
In Nederland houdt Stichting Skal Biocontrole toezicht op de biologische productie en certificering. Bedrijven worden gecontroleerd om vast te stellen of zij voldoen aan de officiële eisen.
Een biologische certificering geeft consumenten en bedrijven daarmee zekerheid dat de koffie volgens de vastgestelde biologische richtlijnen is geproduceerd.
Bij BlackStock vinden we het belangrijk dat kwaliteit en verantwoordelijkheid samenkomen. Daarom zijn onze melanges Black en Grey biologisch gecertificeerd.
